Drie avonden in het kader van 125 jaar Koepel en 125 jaar HVH.
De Historische Vereniging Haerlem en de Koepel bestaan dit jaar 125 jaar.
Het lustrum van de HVH wordt het hele jaar gevierd met diverse activiteiten.
We organiseren o.a. 3 avonden over misdaad en straf, met de focus op de Koepel en Haarlem.
2 juni 2026:
Misdaad en Straf in Haarlem (1245 - nu - )
Een lezing door Paul Nieuwbeerta; hoogleraar Criminologie aan het Instituut voor Strafrecht en Criminologie van de Universiteit Leiden.
In deze lezing staan de belangrijkste historische vragen over misdaad en straf in Haarlem centraal. Zo wordt besproken hoe de aard en omvang van criminaliteit zich door de tijd heen hebben ontwikkeld, hoe opvattingen over wat als misdaad geldt zijn veranderd, en hoe ideeën over de oorzaken van criminaliteit in de loop der eeuwen zijn verschoven. Daarnaast komt aan bod hoe de aanpak van misdaad – van opsporing en vervolging tot bestraffing – ingrijpend is hervormd.
Daaruit blijkt dat Haarlem in de loop van de tijd zowel minder crimineel als humaner is geworden. Waar vroeger relatief veel misdaad voorkwam en verdachten werden gepijnigd, terwijl veroordeelden zware en vaak lichamelijke straffen ondergingen, is het misdaadcijfer tegenwoordig aanzienlijk lager. Haarlemse strafzaken worden nu doorgaans afgehandeld met maatregelen zoals HALT, boetes, gevangenisstraffen en TBS.
8 september 2026:
Avond over de geschiedenis van de Koepel als gevangenis
Hoe was het leven in de Koepel als gevangenis, van 1902 tot 2016, belicht vanuit het oogpunt van zowel een gevangene, een oud-bewaarder en een directeur, met lezingen en een rondleiding.
De Koepel als strafgevangenis met het panopticumprincipe. Gevangenen in cellen, die geen contact met elkaar mochten hebben om orde en tucht te kunnen handhaven. Latere ontwikkelingen van resocialisering waarbij ook diverse renovaties plaatsvonden.
27 oktober 2026:
Avond over de architectuur van de Koepel.
Lezingen over architectonische aspecten van de bouw in 1899 en de verbouwing in 2020. Over de bouw van het Panopticonmodel en de ideeën achter de herbestemming in de huidige vorm.
Wat kwam er bij kijken om zo’n enorme koepel te bouwen, eind 19e eeuw?
Waarom staat de koepel op deze plek?
Wat te doen met dit gebouw, na de sluiting van de gevangenis begin 21e eeuw?
Hoe kon de Koepel worden getransformeerd naar een gebouw dat voldoet aan de huidige normen?
Hoe is de Koepel zo’n unieke ontmoetingsplek geworden, die ruimte biedt aan meer dan 100 ondernemingen en creatives, 1.000 m² co-workingspace en honderden studenten. Met een rijke programmering van film, cultuur, events, een pas geopend hotel en twee horecagelegenheden?
De lezingen vinden plaats in de Koepel
Koepelplein 1
2031 WL Haarlem
De avonden starten 20.00 uur (inloop 19.30).
Combiticket voor de 3 avonden: leden €25,- Niet leden € 30,-
Aparte toegang per avond: leden €10,- Niet leden € 12,50
Alle avonden inclusief koffie/thee en een drankje na afloop.
Aanmelden kan met de QR-code in de afbeelding of hier
