EXPOSITIE
EXCURSIES EN LEZINGEN
NIEUWS
Verslagen en foto's
Verslagen Jonge Muggen
Activiteiten in het afgelopen jaar:
- Erfgoedproject in combinatie met BIK-kunstenaar
- Het museum van groep 4
- O, wat is het leuk in de Hoofdwacht
- Kinderuniversiteit
- Bekroning voor Haarlems erfgoedproject!
Erfgoedproject in combinatie met BIK-kunstenaar
Leerlingen van basisschool De Klipper locatie Sluiswijk uit IJmuiden doen deze maand een schoolbreed erfgoedproject, aangevuld met
kunstzinnige activiteiten onder leiding van een BIK-kunstenaar. De
school koos voor cultureel erfgoed, omdat uit de nulmeting in de
ICC-cursus bleek dat hier (te) weinig mee werd gedaan. Tijdens een
‘speeddate’ middag in de ICC-opleiding maakten ze vorig jaar kennis met
het project ‘Wie wat bewaart, heeft wat’.
‘Wie wat bewaart, heeft wat!’
Dit project is gemaakt door een samenwerkingsverband van negen
Haarlemse erfgoedinstellingen onder de naam Erfgoededucatie Haarlem:
Frans Hals Museum, Teylers Museum, Archeologisch Museum, historische
vereniging ‘Haerlem’, Grote of Sint Bavokerk, Stadsbibliotheek Haarlem
en Omstreken, Historisch Museum Haarlem, Noord-Hollands Archief en ‘t
Dolhuys. Het doel van het project is leerlingen kennis te laten maken
met de erfgoedinstellingen van Haarlem, interesse op te wekken voor het
verleden en hen bewust te maken van het belang van bewaren. Alle
klassen doen een voorbereidende les op school, bezoeken dan een
erfgoedinstelling en sluiten af met een gezamenlijke eindpresentatie.
‘De ouders en kinderen hebben enthousiast gereageerd op de excursies. Het bezoek aan de Bavokerk en de Hoofdwacht van groep vier was fantastisch. De kleuters hebben hun ogen uitgekeken in het Teylers Museum en kwamen eigenlijk tijd tekort. In het Historisch Museum waren bevlogen vrijwilligers aan het woord.’ aldus de ICC-ers.
Begeleidende beeldende activiteiten
Op initiatief van de beide ICC-ers van de school, Dineke Sanders en
Sacha Kurvink, is bewust gekozen om hierbij samen te werken met een
BIK-kunstenaar. Dineke: ‘We zijn op de BIK-site op zoek gegaan naar een
beeldend kunstenaar met passende projecten. We vonden een kunstenares
uit Groningen: Gea Koopman. Zij bedacht voor elke klas activiteiten
die bij het subthema pasten. Zij kwam met originele ideeën en heeft
actief meegedacht. De kinderen hebben genoten van haar lessen en zijn
trots op het resultaat.’
Alle activiteiten van de groepen met de kunstenares op een rij gezet: groep 1-3 ging graven naar schatten en maakte fotogrammen; groep 4 beschilderde 'monumentenglaasjes'; groep 5 ging dagboeken inbinden en versieren; groep 6 fotografeerde bijzondere eigen voorwerpen, waarvan een echte catalogus is gemaakt; groep 7 maakte collages van fantasiewezens en groep 8 maakte verhalenkastjes.
Slimme Flitssubsidie
De ICC-ers hebben voor deze uitbreiding van een bestaand project
flitssubsidie aangevraagd bij de provincie Noord-Holland. Als eigen
bijdrage voerden zij de leskist van ‘Wie wat bewaart, heeft wat!’ en de
vervoerskosten op. De gevraagde subsidie was voor de kunstenares en
bijkomende materialen. Dineke: ‘In het budget hadden we ook geld
vrijgemaakt voor bronnenmateriaal. We beschikken nu over prachtige
boeken met als onderwerp onder andere cultureel erfgoed en musea. Ook
hebben we een enorme mobiele presentatiewand kunnen aanschaffen waarmee
we tweedimensionale materialen mooi tentoon kunnen stellen.’
Nieuwsgierig naar de projecten van Gea Koopman? Kijk dan op www.kunstenaars.nu.
Wilt u meer weten over het schoolbrede erfgoededucatieproject ‘Wie wat bewaart, heeft wat?’ Bel Aureen Harthoorn, Stadsbibliotheek Haarlem,
023-5115300 of Annabella Meddens, Noord-Hollands Archief, 023-5172700
of kijk op wiewatbewaartheeftwat.nl
NB: Op woensdag 19 mei a.s. is er van 14-15 uur een docentenmiddag over dit project in de Hoofdwacht, Markt 17 Haarlem.
Het museum van groep 4

Op donderdag 15 april 2010 bezocht groep 4 van de Willinkschool uit Bennebroek de Hoofdwacht en de Bavo. Nadat alle groepen de Haarlemse
erfgoedinstellingen hadden bezocht, vond op school de eindpresentatie
plaats. Trots lieten de kinderen aan hun ouders, broertjes en zusjes en
verdere belangstellenden zien wat ze hebben geleerd van het Wie wat
bewaart, heeft wat! – project. De klas van groep 4 was prachtig
versierd met ingekleurde tekeningen van de Hoofdwacht en stadswacht
Cornelis, en op de tafeltjes lagen de schriftjes met hun eigen
geschreven verslag. De foto’s die de begeleiders hadden gemaakt, werden
via een groot scherm geprojecteerd.Een greep uit de verslagjes:

- toen ik de schatkist zag vond ik hem heel mooi
- in die mooie kamer wou ik wel wonen
- we zagen een meneer met een grote sleutel
- als mensen naar doen moeten ze een nachtje in het cachot zitten
- als de wachters zich verveelden schreven ze hun namen in de luiken
- we hebben gehoord over een wachter die Cornelis heette
- we zagen ook al de poorten en we hebben geleerd dat de Amsterdamse Poort er nog is
- alleen jammer dat we geen twee koekjes kregen …
O, wat is het leuk in de Hoofdwacht
‘Nu zijn we in de tekening!’ Dat riepen kinderen van de Braambosschool uit Hoofddorp uit toen ze de Hoofdwacht binnenkwamen voor hun bezoek in het kader van het ‘Wie wat bewaart, heeft wat!’- project. De kleurplaat van het gebouw, die in de leskist zit, begint voor ze te leven. Vol spanning horen ze het verhaal van de stadswachten en de gevangenis. ‘Als je daarachter kijkt, moet je afwassen, hoor’. Ook raken ze vertrouwd met de waarde van ‘bewaren’. Albums met lucifermerken, oude plaatjes van filmsterren (‘bent u nog steeds verliefd op Doris Day, meneer? U hebt zo’n rood hoofd’), speldjes op een kussen, oude foto’s, een kous die gebreid is door een oma van een oma , en dat alles uit een geheimzinnige kist waarvan het slot heel moeilijk is te vinden. Zo ontdekken kinderen van groep 4 – en niet te vergeten de vele volwassenen die de kinderen begeleiden - uit heel Haarlem, maar ook uit de omstreken, de Hoofdwacht. En wie er nu niet bij kon zijn, die wordt wel meegesleept als de deur openstaat. Want: neem gerust je ouders mee, je weet nu zo veel van het gebouw, dat jij er ook de gids mag zijn.
Kinderuniversiteit
Ja, een kinderuniversiteit, die hebben we ook in Haarlem! Bestemd voor leergierige, gemotiveerde kinderen van groep 7 uit het primair onderwijs, die de wil en de wens hebben om gedurende een schooljaar 24 zondagen aan een programma deel te nemen. De programma’s en vakken beslaan vele onderwerpen, zoals natuur en milieu, techniek, recht, gezondheidszorg, etc. Maar – en terecht - ook ‘Haarlem toen en nu’. Op zondagmorgen 7 februari 2010 kwamen 14 eerstejaars leerlingen naar de Hoofdwacht om er over de vroegste geschiedenis van de stad en de schutterij te horen. Met een speurtocht in de hand werd ook uitgebreid kennis gemaakt met de Hoofdwacht en alle interessante voorwerpen die daar bijeen zijn gebracht. Nieuwsgierigheid bracht hen ten slotte naar de zolder. Er was zelfs interesse voor de bakjes met plantjes, die die dag op de trap stonden: ‘waar zijn die voor, mevrouw?’ Helaas, dat wisten wij zelf ook niet….
Bekroning voor Haarlems erfgoedproject!
Op 10 oktober 2009 heeft de Historische Vereniging Holland op haarjaarcongres in Haarlem de Holland-prijs 2009 toegekend aan de
Historische Vereniging
Haerlem vanwege haar aandeel in het Wie wat bewaart, heeft wat! -
project. De Holland-prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een historische
vereniging die
zich van andere verenigingen onderscheidt. Het thema voor de prijs van
2009 was erfgoededucatie.
Een deskundige jury, bestaande
uit vertegenwoordigers
van Erfgoedhuis Zuid-Holland, Cultureel Erfgoed Noord-Holland, en
bestuursleden van de Historische Vereniging Holland, hanteerde o.a. als
criteria dat het
voor de prijs ingediende project in samenwerking met het onderwijs
diende te zijn opgezet, dat er een goede verhouding tussen actief en
receptief leren en tussen
binnen- en buitenschools leren moest zijn, en dat het project voldoende
inbedding in het lesaanbod van de school moest hebben.
De Historische
Vereniging Haerlem werd als winnaar uitgeroepen omdat het Wie wat
bewaart, heeft wat! - project deel uitmaakt van een volledige leerlijn
erfgoededucatie
voor Haarlemse basisscholen, waardoor de inbedding in het
schoolcurriculum gegarandeerd is. Maar ook omdat de leerlijn is
samengesteld door een
groot aantal Haarlemse erfgoedinstellingen. Het deelproject voor groep
4, kinderen dus van 7 à 8 jaar oud, wordt gezien als een bijzondere
uitdaging, die weinig
historische verenigingen aandurven. Onze vereniging deed dat wel, en op
een manier die bij leerkrachten en leerlingen enthousiast ontvangen
werd.
In de mondelinge toelichting werd ook nog aangehaald dat ‘als de kinderen in de Hoofdwacht zijn geweest, ze het verhaal zelfs aan de ouders kunnen overbrengen’. De prijs betekent een enorme stimulans voor allen die dit erfgoedproject verzorgen. Niet alleen voor onze eigen werkgroepleden, maar ook voor alle medewerkers van de acht andere erfgoedinstellingen. De werkgroep Erfgoededucatie Haarlem buigt zich nu over een nieuwe uitdaging: een project voor het voortgezet onderwijs.
Marjorie Vroom
Zie ook:wiewatbewaartheeftwat.nl
