NIEUWS
EXCURSIES EN LEZINGEN
EXPOSITIE
De volgende activiteiten zijn gepland:
Verjaarspartijtje?Als je door de mooie oude binnenstad van Haarlem fietst of loopt, dan heb je vast wel eens bijzondere stenen in de voorgevels van huizen gezien. Soms een dier, soms een beroep, zoals een smid of een bakker. Soms zie je iets wat je niet meteen begrijpt. Bij de Vereniging Haerlem zijn mensen die je er alles over kunnen vertellen. Maak met je vriendjes en vriendinnetjes eens een gevelstenenspeurtocht! Is dat niet leuke manier om zo je verjaardag te vieren? Neem contact op met Marjorie Vroom |
Grote Haerlem Mug-prijs 2013
Op dinsdag 7 mei is voor de tweede keer in een geanimeerde bijeenkomst in het Archeologisch Museum Haarlem de Grote Haerlem Mug-prijs uitgereikt. Deze prijs, ingesteld door de Historische Vereniging Haerlem, wordt toegekend aan een profielwerkstuk (havo- en vwo-niveau) met als basis geschiedenis, dat zich naar het oordeel van de jury onderscheidt door kwaliteit en/of originaliteit.
Het is een cliché, maar de jury – bestaande uit prof. Piet de Rooij, mevrouw Marion Schut MA en drs. Freek van Schie – stond opnieuw voor een lastige taak. De ingezonden werkstukken (vijf in totaal) waren allemaal verschillend en moeilijk vergelijkbaar. Wat ten slotte de doorslag gaf, was de manier waarop de schrijvers van de prijswinnende werkstukken zichzelf als eigenzinnige onderzoekers wisten te doen gelden. Zij lieten zich niet door de verschillende bronnen – of het nu boeken, websites of interviews waren – leiden, maar drukten een eigen stempel op hun werkstuk.
Girlpower
Alvorens bekend te maken wie de prijswinnaars waren, gaf de
juryvoorzitter een overzicht van de inhoud van alle ingezonden
werkstukken, waarbij hij zich wel afvroeg waarom het aantal inzendingen
niet groter was. Hij deed daarom een beroep op de docenten van de
Haarlemse scholen voor voortgezet onderwijs meer aandacht te geven aan
het bestaan van deze prijs. Opvallend was, dat alle werkstukken door
dames zijn geschreven, een duidelijk geval van girlpower.
De Grote Haerlem Mug-prijs 2013 voor het beste vwo-werkstuk gaat naar Salima El Khababi en Leontien Talboom voor hun werkstuk 'De ondergang van de klassieke Maya's, een onopgelost mysterie'. De prijs voor het beste havo-werkstuk naar Nora Eisaten en Soumia Bounja voor 'De Arabische Lente'. Alle winnaars komen van het Coornhert Lyceum.
Dag van de cultuureducatie
HART is door de gemeente Haarlem aangewezen als instelling voor
cultuureducatie. Er is al een breed educatieaanbod voor het onderwijs in
Zuid-Kennemerland, maar de vijf gemeenten in deze regio hebben HART
gevraagd het bestaande Kunstmenu uit te breiden tot een Cultuurmenu.
Daarin zijn ook erfgoedactiviteiten en activiteiten van lokale
aanbieders opgenomen. Vanuit hun verbindende rol onderzoekt HART nu of
er samenwerking tot stand kan worden gebracht tussen culturele
instellingen en het onderwijs.
Vanuit dit uitgangspunt is op woensdag 27 maart in de Philharmonie in
samenwerking met de gemeente de 'Dag van de Cultuureducatie'
georganiseerd. Met workshops om de leerkrachten van het basisonderwijs
over de recente ontwikkelingen in de cultuureducatie op de hoogte te
brengen en met een cultuurmarkt waarop aanbieders hun programma's konden
tonen, heeft HART zichtbaar gemaakt hoe kinderen meer en beter in
contact kunnen komen met cultuur en erfgoed.
Ook de werkgroep Jonge Muggen van de Historische Vereniging Haerlem was
met een stand op deze cultuurmarkt vertegenwoordigd. Onze werkgroep, die
dit jaar 10 jaar bestaat, trok met de Isings' schoolplaat 'Tournooi op t
Sant' en de maquette van de Hoofdwacht alleen al heel wat aandacht.
Maar dat een historische vereniging aan jeugdactiviteiten doet, was toch
voor sommige bezoekers nieuw. Want helaas wordt er nog vaak gedacht dat
er in een historische vereniging slechts oude grijze lieden rondlopen.
In de afgelopen 10 jaar zijn wij niet alleen deelnemer geworden aan de
projecten van de Stichting Erfgoed Haarlem (Wie wat bewaart, heeft wat!
en Stappen in de Stad), maar hebben wij ook twee speurtochten (In en om
de Hoofdwacht, en een gevelstenenspeurtocht Kijk eens omhoog!)
samengesteld. Verder kunnen wij scholen adviseren bij de uitwerking van
bepaalde thema's. Zo hebben wij leerkrachten met een project op maat
terzijde gestaan bij thema's als de Middeleeuwen, water, historisch
Haarlem, Tweede Wereldoorlog, etc. Zelfs voor de organisatie van een
verjaarspartijtje deinzen we tegenwoordig niet terug!
De Kinderuniversiteit in de Hoofdwacht
Zondag 3 februari, vijf over tien. Daar stonden ze, hoor: 14
enthousiaste leerlingen van groep 7 en 8, en allemaal van de
Kinderuniversiteit. De Kinderuniversiteit is opgericht in 2007, met als
doel kinderen die op Haarlemse basisscholen zitten en bij wie aanwezig
talent te weinig wordt aangespoord, een kans te bieden op een
succesvolle toekomst.
Juf! Juf!
Projectcoördinator Natasja Terheijden en twee begeleiders klommen de
trap op, en in de Tademakamer stond een heerlijk bekertje chocola klaar.
Ogen en oren te kort: juf Marjorie Vroom vertelde àlles: over meneer
Tadema, graaf Willem de Tweede, Floris de Vijfde, dat het ècht een héél
oud stenen huis is, wie er allemaal in gebivakkeerd hebben: Juf! En
die wapens? Juf! En dàt schilderij? Gretig werd alles opgenomen.
Wie durft?
Toen allemaal holdedebolder de trap op, achter juf Annelies Homburg aan.
Het verhaal van de gevangenisjes (nee: cachot. Hoe zeg je? Cachot. Nòg
een keer, en nu allemaal: CACHOT!), de wachters voor de poorten en het
mooiste natuurlijk van alles: wie durft de gevangenisdeur open te doen
met misschien daarachter… Eén meisje was al eens eerder geweest, en
samen met juf Annelies heeft ze niks verklapt, maar wèl de schuif
opengetrokken. Altijd mooi om te zien dat sommigen écht bang zijn – en
dan daarna het hardste lachen van allemaal. (Wat zit erachter, juf? Als
je gaat kijken, moet je straks afwassen, hahaha). En ze weten nu
allemaal hoe je Haerlem moet uitspreken.
Mag ik ook?
De wanden met de ingekraste namen zijn natuurlijk heel spannend.
Graffiti van honderd jaar geleden. Een meisje trok me aan mijn jasje.
Mag ik óók mijn naam erbij schrijven? Dan kunnen ze over honderd jaar…
Mmmm: toch maar niet.
Weer beneden lag de speurtocht voor hen klaar. Veel vragen konden zó
beantwoord worden (ze hadden goed opgelet, hoor), andere gaven nog
discussie. Bij de grote plattegrond – wat betekent Anno nou eigenlijk?
En waren die vieze balletjes toen echt knikkers?!
Laatste hapje
Toen kwamen de broodtrommeltjes tevoorschijn, met de boterhammetjes en
de sinaasappeltjes en chocolaatjes. Want de dag was nog niet voorbij: op
naar het Teyler!
Het komt wel goed met deze kinderen. En wij zijn blij dat we een steentje hebben mogen bijdragen.
@H
StAPPen in de Stad is gelanceerd!
In een feestelijk met ballonnen versierde Doelenzaal van de Bibliotheek
werd op donderdag 31 januari jl. de app van Stappen in de stad
gelanceerd door Jan Nieuwenburg, de wethouder van Onderwijs van Haarlem.
Door het gemeentelijk monumentenbeleid - ontstaan door
burgerinitiatief - zijn er inmiddels ruim 2000 gemeentelijke monumenten
bijgekomen (herkenbaar aan het rood/witte schildje). Hierdoor is
Haarlem tweede geworden op de landelijke lijst van monumentensteden.
Wat is mooier dan te kunnen aankondigen dat er nu ook een modern, educatief middel beschikbaar is om de jeugd te wijzen op onze prachtige stad?
Voorafgaand aan het bekendmaken van de wijze waarop de aanwezigen een
aantal dagen gratis de app kunnen uitproberen, luisterden de aanwezigen
naar het geestige verhaal van Bert Sliggers, conservator van Teylers
Museum. Hij bracht nog eens in herinnering dat hij in zijn boek voor de
jeugd ‘De ontdekking van Haarlem’ eveneens een hoofdstuk heeft gewijd
aan een aantal Haarlemse legenden. We kennen niet alleen die van
Coster, Damiate en de onderaardse gangen die in de app aan de orde
komen, er zijn er nog veel meer. Wat te denken van de zeemeermin die in
1403 door een storm in het Purmermeer bij Edam opdook, maar die door
Haarlem als grootste stad van Holland gewoon werd opgeëist, waardoor ze
nog jaren hier heeft kunnen wonen? De windvaan op het stadhuis herinnert
daaraan.
Leuk was ook om te horen hoe er na het verschijnen van zijn boek vele vaders en moeders met hun kinderen naarstig hebben gespeurd naar de woning met de gevelsteen ‘Op de mesthoop’ waar hoofdpersoon Job in het Klein Heiligland zou hebben gewoond. De werkgroep heeft trouwens zelf lang getwijfeld welke van de legenden we als eerste moesten kiezen voor de app, waarbij bijvoorbeeld het verhaal van Kenau nog lang heeft meegespeeld. Er is dus alle ruimte voor latere uitbreidingen van het programma! Klik hier voor meer informatie.
NB: in eerste instantie is de app bedoeld voor scholen
Marjorie Vroom
Haarlem 767 jaar
Eigenlijk
zou er vaker een aanleiding moeten zijn iets 'Haarlems' te vieren.
Dan zou het niet zo moeilijk zijn om de vlag van Haarlem te vinden...
Zowel op het Stadhuis als in de Hoofdwacht was het even flink zoeken,
maar hij werd gevonden en kon in top. De verlening van stadsrechten door
graaf Willem II op 23 november 1245 aan Haarlem kon weer worden
herdacht!
Workshops in oktober
Wegens te weinig belangstelling gaan de workshops Water en Brood en Spek en Bonen niet door. Klik hier voor meer informatie.
Open Monumenten Klassendag
Op 7 september waren de Dreefschool en Don Boscoschool (oranje hesjes) op bezoek bij de Vereniging Haerlem in het kader van de Open Monumenten Klassendag.
Jaarverslag werkgroep Jonge Muggen 2012
Al met al een druk, maar voor de werkgroep goed verlopen jaar schrijft Marjorie in haar jaarverslag. Klik hier voor het volledige jaarverslag 2012.
Uitreiking Grote Haerlem Mug-prijs
Op donderdag 10 mei a.s., ’s middags om 16.00 uur vindt in de Hoofdwacht de uitreiking plaats van de eerste Grote HaerlemMug-prijs. Deze prijs gaat naar een profielwerkstuk met als basis
geschiedenis, dat naar het oordeel van de jury uitblinkt in kwaliteit
en/of originaliteit, en wordt uitgereikt aan Haarlemse
eindexamenkandidaten van het voortgezet onderwijs, zowel op vwo- als op
havoniveau.
De jury bestaat uit prof.dr. Piet de Rooij,
mevrouw drs. Anja van Zalinge en mevrouw Marion Schut-Koelemij MA. De
prijs bestaat uit een geldbedrag van 100 euro voor elke leerling van het
winnende werkstuk, een jaar gratis lidmaatschap van de Vereniging
Haerlem en een oorkonde. De prijs zal worden uitgereikt door Peter van
Wingerden, secretaris van de Vereniging Haerlem.
Informatie bij Marjorie Vroom, voorzitter van de werkgroep Jonge Muggen, tel. 023-5281443 of email Marjorie Vroom.
Op een troon zit een huilende IJsprinses
“Op een troon in het Historisch Museum zit een huilende IJsprinses. Zij roept de hulp in van de kinderen bij het zoeken van….”
Kijk in de rubriek Activiteit gemist? voor de foto's bij 28 januari 2012 MonumentenNacht.
Aankondiging herhaling Onze Schatten
Een televisieserie waarin multiculturele jongeren op basis van eigen actuele thema's ontdekken dat het oude Nederlands erfgoed nog steeds actueel is.
Vanaf zondag 12 februari wordt Onze Schatten wekelijks uitgezonden om 16:05 Nederland 2.
Jaarverslag werkgroep Jonge Muggen 2011
Opnieuw kan de werkgroep Jonge Muggen op een goed jaar terugkijken. De
doelstelling van de werkgroep – Haarlemse jeugd laten kennismaken met de
geschiedenis en de cultuur van Haarlem - wordt met de basisactiviteiten
rond het ‘Wie wat bewaart, heeft wat!’-project al voor een groot deel
ingevuld. Immers, wanneer er in éen schooljaar 13 scholen met 20 groepen
4 op bezoek komen, dan zijn er in elk geval al wéér meer dan ruim 400
jeugdige inwoners van Haarlem (en wijde omgeving!) zich bewust geworden
van het bestaan van de Grote Kerk en de Hoofdwacht. En mooi meegenomen:
ook talloze volwassen begeleiders (docenten en ouders) hebben wat
opgestoken, want velen van hen hebben voordien nog nooit een stap in een
van beide gebouwen gezet.
De samenwerking in de werkgroep ErfgoedEducatie van de Stichting Erfgoed Haarlem (voorheen Erfgoed Coalitie Haarlem) is uitstekend. De
voorbereidingen voor het project ‘Stappen in de stad’ vorderen gestaag.
Dit project is bestemd voor kinderen van 11 t/m 13 jaar (groep 8 van de
basisschool en de brugklas van het voortgezet onderwijs). Hier is de
doelstelling zelfs nog iets uitgebreider dan bij het eerste project.
Niet alleen wordt getracht de leerling nieuwsgierig te maken naar de
geschiedenis en het cultureel erfgoed van Haarlem. Ook ervaring opdoen
met bronnenonderzoek, stimuleren kritisch en probleemoplossend te leren
denken, stimuleren in een groepje samen te werken, mediawijsheid bij te
brengen en het zich zelfstandig in de stad leren bewegen (kaart lezen),
behoren ertoe. Veel tijd en aandacht is besteed aan een goede
verhaallijn, die als basis dient om de leerlingen op pad te laten gaan.
Inschakeling van moderne technische apparatuur is tegenwoordig
essentieel om jongeren te interesseren. Een en ander brengt een heel
ander kostenniveau met zich mee. In de huidige slechte economische
omstandigheden is het verkrijgen van subsidies een stuk moeilijker, en
dus is het opstellen van een sluitende begroting een lastige opgave.
Maar er zijn signalen dat de educatie in het algemeen en dat van
jongeren in het bijzonder gespaard zal blijven. Als alles naar wens
verloopt, kan in september 2011 met de pilots worden begonnen.
Nieuw voor de werkgroep was het verzoek om voor de eerstejaars van de Kinderuniversiteit Haarlem een programma te verzorgen, als onderdeel van het vak ‘Haarlem toen en nu’. De eerstejaars zijn ongeveer 11 jaar oud
en afkomstig van Haarlemse basisscholen, die de kinderen hiervoor
nomineren. In de Hoofdwacht kregen zij een stukje oudste Haarlemse
geschiedenis te horen. Verder maakten zij de speurtocht die wij enkele
jaren geleden maakten voor de cult-on-tour. Hoewel deze speurtocht
oorspronkelijk bestemd was voor leerlingen van ca. 14 jaar van het vmbo,
hadden deze kinderen daar geen enkele moeite mee. Het bezoek is door de
begeleiders erg gewaardeerd en inmiddels weten wij dat onze Vereniging
vast in het programma wordt opgenomen.
Voor het eerst deed de werkgroep mee aan het al enige jaren lopende Haarlemse project ‘Oktober=Kindermaand’. Talloze instellingen in de stad
verzorgen in de maand oktober aantrekkelijke evenementen voor kinderen.
Onder de titel ’Kijk eens omhoog!’ is een gevelstenenspeurtocht
opgezet. Helaas was de belangstelling hiervoor gering. Waarschijnlijk is
de oorzaak dat er in de herfstvakantieweek veel concurrerende
activiteiten in de stad waren georganiseerd. Bovendien was het
buitengewoon slecht weer, waardoor een buitenactiviteit waarschijnlijk
minder aantrekkelijk werd gevonden. Maar we hopen de speurtocht te
kunnen aanbieden aan het onderwijs. M.n. docenten van groep 8 beschikken
graag over een zinvolle invulling voor de resterende schoolweken na de
Cito-toetsen.
De werkgroep heeft zich wederom gepresenteerd bij de jaarlijkse
speeddate-bijeenkomst voor docenten die de cursus cultuurcoördinator van
Cultureel Erfgoed Noord-Holland volgen. Ook is een symposium over de
Maatschappelijke Stage (MaS) bijgewoond. Vanaf het schooljaar 2011-2012
is zo’n stage verplicht voor alle middelbare scholieren. De scholier
loopt dan een stage van 30 uur bij een maatschappelijke organisatie of
maatschappelijk project. Volgens het ministerie is dat zowel goed voor
hun persoonlijke ontwikkeling, als voor de stagebieder: die kan hulp
krijgen bij een activiteit en kennismaken met jongeren. Op het terrein
van de moderne media bijvoorbeeld, kunnen jongeren inderdaad ouderen van
dienst zijn. Echter, er is nog niet door veel historische verenigingen
ervaring met zo’n stage opgedaan. In hoeverre wij hieraan zullen
kunnen meedoen, is op dit moment niet geheel duidelijk.
Ten slotte iets over de samenstelling van de werkgroep. Helaas viel er
dit jaar een verlies te betreuren. Onze medewerkster Marianne Langeveld,
die altijd veel werk verzette bij de scholenbezoeken, is ons helaas na
een periode van ziekte ontvallen. Onze nieuwe leden die inmiddels een
heel jaar hebben meegedraaid, hebben een grote inbreng bij de
programmering en uitvoering van de activiteiten. Niet alleen in de
rubriek Jonge Muggen in de Nieuwsbrief, maar ook op de Jonge Muggen-site
van de website van de vereniging, kunt u er alles over lezen.
Marjorie Vroom
De BSV in Bloemendaal bewaart een week de leukste spullen
In maart 2011 deden alle groepen van de Bloemendaalse School
Vereniging mee aan het cultureel erfgoedproject ‘Wie wat bewaart, heeft
wat’. Alle leerlingen bezochten een museum of andere historische
organisatie of gebouw in Haarlem waarbij het belang van ‘iets bewaren
voor het nageslacht’ zichtbaar werd gemaakt.
Maar hierbij bleef het niet. Van maandag 4 t/m vrijdag 8 april 2011 is onder het thema ‘Wie wat bewaart, heeft wat’ nog veel meer gedaan. Na een centrale opening met het zingen van goed bewaarde oude kinderliedjes, gingen alle leerlingen druk aan de slag. De groepen 4 brachten een bezoek aan de goed bewaarde ruïne van Brederode als waren ze Floris en Sindala in eigen persoon. De groepen 5 t/m 8 liepen met Joan Patijn de prentbriefkaartenwandeling door Duin en Daal om te kijken wat ze nog van honderd jaar geleden van villapark Duin en Daal herkenden.
Bovendien maakten alle leerlingen hun eigen bewaarmuseum (met dank aan de levensmiddelenzaak die ‘op de kleintjes let’). Alles werd tentoongesteld en de trotse ouders en andere belangstellenden konden komen kijken naar de kindermusea over Barbie & Ken, dino’s, bijzondere stenen, sportsokken, bierdoppen, lekkere luchtjes enz. Wat we zeker weten, is dat de leerlingen aan deze weken de mooiste herinneringen zullen bewaren.
Inloopavond op de Beatrixschool Heemstede
De Beatrixschool in Heemstede heeft dit schooljaar met het Wie wat bewaart, heeft wat!-project meegedaan. En gezien de resultaten - tentoongesteld op de inloopavond van 31 maart 2011 – met het nodige plezier. Prachtige tekeningen en werkstukken waren er te bewonderen en vele ouders en belangstellenden hebben kunnen zien hoe het thema ‘bewaren’ door de school is opgepakt en verwerkt. Zelfs de ouders hadden spulletjes uit eigen ‘schatkist’ aan de school uitgeleend: een wel zeer oude telefoon, speelgoedautootjes uit vroeger tijden, boekjes uit de Daantje-serie, vergeelde foto’s, wat niet al.
Hierbij een impressie van de eindtentoonstelling.
Wie wat bewaart, heeft wat!-project in het Haarlems Dagblad
In de Haarlems Dagblad editie van
dinsdag 8 maart 2011 is onze werkgroep Jonge Muggen in het zonnetje is gezet. Met name het Wie wat bewaart, heeft wat!-project is naar voren gehaald.
Klik op de foto voor het volledige artikel.
Stand van zaken
De werkgroep is met plannen bezig voor het voortgezet onderwijs. Het project ‘Stappen in de stad’ is een voortzetting van het ‘Wie wat bewaart, heeft wat!’-project. Ook hier weer gebaseerd op samenwerking met dezelfde acht andere erfgoedinstellingen. Er is veel tijd en aandacht gestoken in de voorbereiding. Maar nu zijn we zo ver, dat het plan van aanpak vrijwel rond is en dat wij het subsidiepad kunnen opgaan. Hoewel dit een slechte tijd is voor het aanvragen van financiële steun, hopen wij dat educatieve projecten voor de jeugd gespaard zullen blijven. Verder is er het plan om eindexamenkandidaten die een hoog resultaat in het vak geschiedenis hebben behaald, en dat misschien ook wel gaan studeren, bij de vereniging te betrekken door ze bij de uitreiking van de diploma’s in het zonnetje te zetten en ze een jaar lidmaatschap aan te bieden.
De Vissenvangster van Haarlem
Op zaterdag 29 januari 2011 was er in Haarlem weer een MonumentenNacht georganiseerd. Na de succesvolle dwaallichtjestocht voor kinderen van vorig jaar, nam de Vissenvangster van Haarlem de kinderen mee op een bijzondere ontdekkingstocht langs diverse monumenten in de binnenstad. De wandeling startte om 19.00 uur bij de Hoofdwacht op de Grote Markt en eindigde rond 20.00 uur bij het Noord Hollands Archief met warme chocolademelk.
De wandeling was een groot succes, zeker 50 kinderen namen eraan deel.
Klik hier voor meer foto's van de kinderwandeling.